Czytaj
Grypa, jak zmniejszyć ryzyko zachorowania? - ilustracja

Grypa, jak zmniejszyć ryzyko zachorowania?

Dr Wojciech Ozimek
Oceń 212

Jak co roku, różne publiczne organizacje zdrowotne, w tym Światowa Organizacja Zdrowia, zalecają coroczne szczepienia przeciw grypie u osób z podwyższonym ryzykiem powikłań oraz u osób, które opiekują się lub przebywają z takimi osobami. Owe zalecenia dawane są mimo, że szczepionki przeciw grypie dają umiarkowaną ochronę przed grypą i brakuje dowodów, że szczepionka ta jest skuteczna u osób w wieku 65 lat lub starszych i u dzieci poniżej dwóch lat.

W zależności od sezonu epidemicznego, stopnia dopasowania antygenów w szczepionce do szczepów wirusa krążących w populacji, definicji zdarzenia, któremu chcemy zapobiegać oraz charakterystyki grupy pacjentów, skuteczność kliniczna waha się w dość szerokich granicach. Najlepiej wiedzą o tym ci, którzy się szczepią co rok. Dlaczego tak się dzieje? Wirus grypy podlega szybkim zmianom antygenowym i dlatego co roku szczepionka zwykle jest dostosowywana do nowych podtypów wirusa. Między lutym a kwietniem każdego roku WHO typuje wirusy, które mają być w składzie szczepionki obowiązującej na dany sezon grypowy. Na przełomie sierpnia i września i szczepionka trafia do aptek. Szczepionkę podaje się każdego roku przed sezonem grypy tj. pomiędzy końcem sierpnia a początkiem listopada. Można również podawać ją w późniejszych miesiącach, ale wzrasta ryzyko zachorowania. W Polsce od wielu lat szczyt zachorowań przypada na okres grudzień - marzec.

Z tego powodu zarówno ci zaszczepieni, jak i ci nie szczepiący się w sezonie grypy powinni sięgnąć po stare, proste metody profilaktyki nieswoistej:

  1. Higiena rąk – w sezonie grypowym, a zwłaszcza w przypadku bliskiego kontaktu z chorym na grypę (np. w domu, pracy), częste (ok. 10 razy/24 h) mycie rąk wodą z mydłem, a najlepiej środkiem na bazie alkoholu, po każdym skorzystaniu z toalety, przed jedzeniem lub dotykaniem ust i nosa, po powrocie do domu, po toalecie nosa lub zasłanianiu ust podczas kichania i kaszlu. Wodą z mydłem ręce należy myć przez 20 sekund, a następnie osuszyć ręce ręcznikiem jednorazowym. Środek na bazie alkoholu powinno się wcierać w dłonie, aż wyschnie. Przestrzeganie zasad higieny rąk także przez osobę chorą zmniejsza ryzyko przeniesienia wirusa na inne osoby z otoczenia (np. w wyniku skażenia zanieczyszczonymi rękami klamek i innych przedmiotów).

  2. Maseczka na twarz (np. chirurgiczna, dentystyczna lub inna specjalnego przeznaczenia medycznego) – stałe noszenie maseczki w przypadku bliskiego kontaktu z chorym na grypę w pomieszczeniu (np. w domu, pracy) zmniejsza ryzyko zachorowania. Maseczkę powinien nosić także chory na grypę, aby zmniejszyć ryzyko zakażenia innych. Jeśli zachoruje ktoś z domowników, noszenie maseczki w domu i ścisła higiena rąk przestrzegane przez wszystkich w domu przez 7 dni mogą zmniejszyć ryzyko zakażenia i zachorowania innych współmieszkańców nawet o ponad 50%, jeśli zostaną zastosowane jak najszybciej po wystąpieniu choroby (najpóźniej w ciągu 36 godzin). Maseczki należy często zmieniać na nowe (są jednorazowego użytku), a zużyte wyrzucać do kosza. Noszenie maseczki profilaktycznie poza zamkniętymi pomieszczeniami przez zdrowe osoby nie jest natomiast zalecane.

  3. Izolacja chorych – osoba chora powinna pozostać w domu i ograniczyć swoje kontakty z innymi do niezbędnego minimum przez 7 dni lub (jeśli choroba trwa dłużej) co najmniej do 24 godzin po ustąpieniu gorączki i ostrych objawów ze strony dróg oddechowych (sam kaszel może się utrzymywać nawet 2–3 tygodnie).

  4. Inne zasady higieny na czas sezonu epidemicznego grypy – należy: zasłaniać chusteczką jednorazową usta podczas kaszlu i kichania, a następnie wyrzuć ją do kosza i dokładnie umyć ręce (w razie braku chusteczki zaleca się zasłanianie ust przedramieniem, a nie dłonią), po oczyszczeniu nosa wyrzucić chusteczkę do kosza i dokładnie umyć ręce, unikać kontaktu twarzą w twarz z innymi osobami, unikać tłumu i masowych zgromadzeń, unikać dotykania niemytymi rękami ust, nosa i oczu, często dokładnie wietrzyć pomieszczenia.

Oczywiście wszystkie ww. metody są skuteczne w profilaktyce innych chorób zakaźnych.

Dodaj komentarz

Powrót

Popularne artykuły

Rozwiń